“ГУРВАЛЖИН ДӨРВӨЛЖИН” ХЭРҮҮЛ…
Ерөнхийлөгч сонгох гэж монголчууд гурав хуваагдаад байна. Тал хэсэг нь хоёуланг нь харааж байна. Урьдын олон хуйвалдааныг санаад тэгж байгаа хэрэг л дээ. Үлдсэн нь хоёр тал болоод “байлдаж” байна.
Энэ сонгуулиар нийгэм-эдийн засгийн ямар ч асуудлыг шийдвэрлэж чадахгүй нь хэнд ч тодорхой. Ямар ч тохиолдолд улс төрийн системийн задрал гарцаагүй болно. Энэхүү задралын мөн чанар нь эрх баригчдын зөрчил, харин гадаад илрэл нь ашигт малтмал, хямрал, амлалтын мөнгө, иргэний хөдөлгөөн болон ҮЭ-ийн жинхэнэ болон хуурамч тэмцэл зэрэг байх болно.
Үүнээс үүдэн “юм” энэ сонгуулиар огт дуусахгүй, харин эхэлнэ, иймээс монголчууд бид ядахдаа 3-4 жилийн боломжит хандлагыг ухаарч сэхээрээсэй гэдэг үүднээс энэ өгүүллийг тэрлэв.
Холилдсон бүлгүүдийн дажин
Манайхан МАХН-аас Н. Энхбаяр, АН-аас Ц. Элбэгдорж Ерөнхийлөгчид нэр дэвшсэн гэж бодоод байх шиг. Тийм юм огт байхгүй. Энэ хоёр нам чинь нэгдээд нийлээд холилдоод жигтэйхэн удаж байгаа ш дээ. Үүх түүх ярилгүйгээр энэ холион бантанг шинжлээд үзье. Уг нь бол Таны хамгийн сайн мэдэх асуудал л юмсан.
Одоо АН Ц.Элбэгдорж тэргүүтэй МоАН гэсэн “ардчилсан” бүлэг, “Алтан гадас” хэмээх нам дамжсан бүлгээс үндсэндээ тогтож байгаа. Энд би ойлгомжтой болгох үүднээс Зүүн хойт Ази, МҮДН зэрэг жижиг жижиг фракцуудыг үл тооцов. Ер нь ч тэднийг тооцооноос гаргах цаг болсон гэж бодож байна.
“Алтан гадас” нь “стандарт бус байдал”- ын улмаас МАХН-тай эвлийн Засгийн Газар байгуулаад ажиллаж буй. Өөрөөр хэлбэл АН-ын нэг том бүлэг МАХН-тай “нийлчихээд” байна.
Үүний зэрэгцээгээр “Алтан гадас”-ынхан Ц. Элбэгдоржийн сонгуулийн штабыг голлон удирдаж, санхүү, боловсон хүчний бүх ресурыг захиран зарцуулж байна.
Энэ нөхцөлд Ц.Элбэгдорж яахын аргагүй АН-аас нэр дэвшигч мөн боловч түүнийг “Алтангадас” дэмжиж байвал МАХН-ын зүгээс түүнийг дэмжиж байна, хэрэв дэмжихгүй бол (?) санаатайгаар “хөнөөж” буй хэрэг болно. Мэдээж ил биш л дээ…
Үнэн хэрэг дээрээ МАХН-ын дарга, МАХН-ын сонгуулийн кампанийн дарга, Ерөнхий сайд С.Баярын “цэргүүд” Ц.Элбэгдоржийг Н.Энхбаяртай өрсөлдүүлэх ажлыг гардан зохион байгуулж байна.
Ингээд Ц.Элбэгдорж нэлээн хүчтэй, гэхдээ давшиж өгдөггүй армийн урд “Ура” хашгиран зогсох болов. Өөрт нь буй хэдэн цэргийн хүч хаанаа ч хүрэхгүй байна. АН хэмээх энэ армийн давших эсэх нь “Алтан гадас”-аас, нарийн яривал С.Баяраас хамаарах нь тодорхой байна…
МАХН бас л Н.Энхбаяр, С.Баяр, М.Энхболд, У.Хүрэлсүх гэсэн олон том бүлэгтэй. Энд мөн л жижиг сажиг бүлгэнцэрүүдийг тооцоонд оруулаагүй. Одоо ч нам мам гэхээ хэдийнээ больж энэний тэрний тал л гэх болсон шүү дээ.
Ямар ч гэсэн нэг талаас Н.Энхбаяр МАХН-даа итгэхгүй болсон, нөгөө талаас МАХН дотор түүнийг зайлуулахыг оролдогч хүчин эрс идэвхижиж, хүчирхэгжиж буй нь нэн тодорхой байна. Бас л инээж байгаад л сүйд хийнэ шүү дээ…
Хүч боломжиндоо итгэсэн Н.Энхбаяр төрийн албыг намаас салгах нэрийн дор үндсэндээ МАХН-ын гишүүдээс бүрдэх төрийн албыг МАХН-аас салгаж, түүндээ дөрөөлөн амжилт олно гэж тооцож байсан юм.
“Ерөнхийлөгчийг хамгаалах Холбоо”-ны дарга, өөрийнхөө зөвлөх асан Д. Зүмбэрэлхам гэгчээрээ энэ бүхнийг хянуулна гэж тооцсон нь алдаа болжээ.
Яагаад гэвэл Монгол Улсын төрийн бүх албан хаагчид Төрийн албаны Зөвлөлд ажилладаггүй, төрийн байгууллагуудад ажилладаг юм л даа. Өөрөөр хэлбэл бодит байдал дээрээ төрийн албаныхан С.Баяр, М.Энхболд нарын “цэргүүд” юм.
Ингээд Н.Энхбаяр бас л нэлээн хүчтэй “МАХН-Төрийн алба” гэсэн аварга том армийн урьд зогсчихоод “Ура“ хашгираад байсан чинь командлал нь С.Баяр, М.Энхболд, мөн У.Хүрэлсүх нарын мэдэлд орчихжээ.
С.Баярыг олон удаа хулхидаж, “цөлж”, М.Энхболдыг Ерөнхий сайд, намын даргын хоёр албан тушаалаас зэрэг хусч, У.Хүрэлсүхийг шоронд хийх гэж зүтгэж байсныг нөгөөдүүл нь мартаагүй л болов уу ?! Одоо тэрээр энэ хэдийгээ муудалцуулж, хооронд нь “байлдуулах” гэж үйлээ үзэж байна.
Хэрэв МАХН, өөрөөр хэлбэл дээрх хүмүүс Н.Энхбаярыгаа “хаяхаар” шийдсэн бол юу болохов ?! Миний дүгнэлтээр бол шинэчлэл эхлэх нь гарцаагүй…
Ингээд л монголоор бол “гурвалжин дөрвөлжин хэрүүл”, яах ч аргагүй “стандарт бус байдал” болчихож байгаа юм.
Ам алдвал барьж болдог…
Одоо бид МАХН, АН болон Н.Энхбаяр, Ц.Элбэгдоржийн тал болоод муудалцаад, өмнөөс нь хэрэлдээд давхиад байх шаардлага байхгүй гэж бодож байна.
МАХН, АН, Н.Энхбаяр, Ц.Элбэгдорж гэсэн улс төрийн ойлголтууд ихэд холилдсон, сүлжилдсэн огт өөр утгыг илэрхийлж байгаа.
Ерөнхийлөгчийн энэ сонгууль ямар ч асуудал шийдэхгүй, хямралаас гаргахгүй, амласан мөнгөө өгөхгүй. Ёстой өгч харагдана ш дээ…
Хоёр нэр дэвшигч “хоосон данстай” төрийн тэргүүн болох гэж байгаагаа мэдэхгүй юм шиг баахан юм амлах. Хэрэв мөнгө байдаг юм бол, олдог юм бол тэр нь С.Баярт л олдоно…
Монголын хуучны зүйр үг одоо үлэмж хоцрогдож, манай улс төрийн холион бантан дунд “Ам алдвал барьж болдог” гэсэн урвуу утгатай болж байгаа юм. Мөнгө нь С.Баярт байдаг, нөгөө хоёр нь “амладаг” болж байна.
С.Баяр “Өвчин туссан хүнээс “Таны спортын амжилт ямар байна вэ?” гэж асууж болдоггүй” гэж ёжлохын хажуугаар “хямралаас шалтгаалаад төлөвлөсөн олон зүйл хэрэгжих бололцоогүй” гэдгийг УИХ –ын индэр дээрээс мэдэгдсээр байна. Энэ нь мөнгө байхгүй, амлалт бол худлаа шүү гэдгийг ил тод сануулж буй хэрэг мөн. Мөн Н.Энхбаярын “хайрт найз” Т.Ганди бас л ингэж хэлж байгаа.
Иймээс Монголчууд бид урьдын зангаараа “Ура” хашгирахаасаа өмнө хэний төлөө гэдгээ нэг сайн бодооч гэж би хэлэх гэсэн юм л даа. “Фронт” гэдэг юм аль хэдийн алга болчихсон шүү дээ…
Хоёр мэт харагдавч холилдчихсон, сонгуулийн дараа нийлчихдэг хүмүүсийн төлөө “ура” хашгирах нь их “зовлонтой” сонголт, “илүү зан” гэдгийг олон хүн зөвшөөрнө байх.
Элбэгдоржийн ганцаардал
Тэр “ваакумд” орчихсон хэдий ч сэтгэл зүйн хувьд Энхбаяраас арай дээр байна. Н.Энхбаярын сул талыг ашиглах олон боломжийг тэр нэг л сайн олж харж чадахгүй байна. Тэр хоёр 1998 оноос эхлээд мөн ч олон удаа хуйвалдсан даа. Харин одоо бол улс төрийн хувьд бол “үхэх сэхэх”-ийн тулалдаанд орж байх шиг.
Пиар баг нь ноцтой зөрчилд орсон учраас сэтгэлгээний илт хомсдолд байна. АН-ыг “сэргээн босгох”, үзэл санааны нэгтгэх туйлын түвэгтэй зорилт түүнд тулгарч байна.
Түүний амжилт “Алтан гадас”-тай учраа ололцохоос шууд хамаарна. Харин “Алтан гадас“ хэний мэдэлд байгаа бил ээ…Н.Энхбаярын хүнд тэнд байж болох авч бүхэлдээ бол С.Баярын “талд” болов уу даа…
Сүүлийн үед Ц.Элбэгдоржийг бараг “ялчихсан” мэт судалгаа гаргаж өгдөг болсон байна. Яг МАХН шиг…
Энхбаярын хардлага
Тэрээр МАХН-даа итгэлгүй төрийн албаа дангаар ашиглах гэсэн чинь сонгууль бол нам гэгч юмгүйгээр огт болдоггүй эд аж. Ингээд “гацаад” эхэлмэгц түүний төрөлхийн хардамтгай зан хөдөлж, бараг өвчний шинжтэй болж байна. Яс хаях, хор найруулах, худал амлах зэрэг түүний бүх аргуудыг сайн мэддэг нөгөө хэд нь “загнуулж загнуулж” гарчихаад л өөрийнхөө юмыг хийж байна.
Ингээд тэр улс төрийн цөөн албан хаагчдыг “Авилгалтай тэмцэх газар”-аар айлган “торгуулийн суман” байгуулж авав. Тэр өрөвдөлтэй хүмүүсийг Та бүхэн телевизээр хангалттай харж байгаа гэж санана.
Тэгсэн хэдий ч түүний төлөө “үхэх” хүн олдохгүй байна. Буу тулгуулаад давшилтад орж буй цэргүүд л ийм байдаг байх.
Саяхан тэр пиар багтаа “муу” дүн тавьж, сонгуулийн кампанийнхаа стратегийг өөрчлөх асуудал ярьсан байна.
Дунд, доод шатандаа мөнгө өгөөд сургачихсан болохоор тэд нар нь ч “хямралын нэмэгдэл” нэхэж байна. Мөнгө өглөө ч гэсэн урьдын адил нэн идэвхитэй байдаг зан нь оргүй алга болж, таньдаг айлдаа цай ууж, баахан “буу халчихаад” тэдэнд хүнд ухуулга хийсэн гэж мэдээлдэг болжээ.
Үй түмэн судалгаа явуулж буй боловч “судлаачид” нь эзнээсээ айгаад худал хэлдэг болж. Мэдээж тэр “сайн судалгаа”-нд огт итгэхгүй байгаа.
Ингээд Н.Энхбаяр болон түүний штабт дүнсгэр, барзгар байдал ноёлох болж, тэр хэрээрээ улам ихийг амлаж, худал ярихаас өөр ямар ч аргагүй болж үлджээ.
Аюултай хандлага
Сүүлийн үед зөвхөн мэргэжлийн хүмүүс анзаарч болох “жижиг сажиг” олон үйл явдал болж байна. Жишээлбэл, иргэний хөдөлгөөнийхэн нэгдэв. Ерөнхийдөө өвдөл цөвдөл гэсэн үг л дээ. ҮЭ идэвхижив. Тэдний төлөөлөгчид “ямар нэг” тэмцэлд бэлэн байгаагаа МҮОНРТ –ээр мэдэгдэх болов. Мөн АСЗХ гэдэг луйварчдын байгууллагын оронд хүчээр бий болгосон “Зүүний хүчний Холбоо” гэгчийг босгож ирэв. Тэд ахиад л гэнэн цайлган залуучуудын “дайрагч отряд” байгуулж, давшилтад эхлэж оруулах гэж байгаа нь нэн тодорхой юм. Тэгээд эцэст нь хэн хохирч, хэн шоронд хатаж, хэн алуулдаг гэдгийг бид мэдэхээрээ нэг болсон бус уу ?!
Энэ бол огт санамсаргүй зүйл биш. Шууд хэлэхэд зогсонги байдалд орсон иргэний хөдөлгөөнүүдийг “амьдруулах” улс төрийн бодит шаардлага үүссэн гэсэн хэрэг.
Миний мэдэж байгаагаар Г.Баасангийн “Ахмадын чөлөөт Холбоо”-оос өөр “амьд” хөдөлгөөн одоо байхгүй. “Миний Монголын газар шороо”-г хоёр хуваачихаад их эгзэгтэй байгаа. Дарга нь ҮЭ –рүү явснаас хойш “Эрс шинэчлэл”-д нэрнээс өөр юм байхгүй болсон. “Эрүүл нийгэм” нам болсон болон удирдагчидгүй болохоор ажиллахаа больсон. Харин “Соёмбо” бол МАХН-аас зориудаар байгуулсан хөдөлгөөн. Сүүлийн үед ҮЭ идэвхижихээр “нэг юм болохоо больдог” зүй тогтолтой болж байх шиг…
Энэ үгэнд олон “эх оронч”, “тэмцэгч” уурлана гэдгийг би сайн мэдэж байна. Уурлаж л байхгүй юу. Гэхдээ би Та нарын яаж “тэмцэж”, яаж “амьдардгийг” хэтэрхий сайн мэдэхээс гадна хэн нь жинхэнэ, хэн нь хулхи гэдгийг “нэг муу” ялгаж салгахтайгаа байгаа гэдгийг битгий мартаж үзээрэй дээ…
Олон нийтэд зориуд сануулж хэлэхэд эрх баригчид олон түмний тэмцлийн эсрэг хэзээ ч шууд тэмцэж байгаагүй. Харин Та бидний тэмцлийг “дэмжиж” байгаад буруу тийш нь залж, бусдын гараар могой бариулдаг юм. 7 дугаар сарын 1-нд яалаа даа…
Иймэрхүү “зомби” босгохоор зэхэж буй хүн нь хамгийн их айж буй тэр хүнээс өөр хэн ч биш.
Харин ард нийтийн жинхэнэ, жам ёсны хөдөлгөөн сэргэх буюу үүсэхэд хүндрэл бэршээл огт гардаггүй юм. Энэ тохиолдолд Та нарын тагнуул, хов хутгагчдад шургах орон зай огт байхгүй гэдгийг би баталгаатай хэлнэ…
Хувилбарууд
Ерөнхийлөгчөө сонгож аваад хямрал, ядуурал, ажилгүйдэл, авилга зэргээсээ нэг мөсөн сална гэж бодох нь дэндүү гэнэн зан юм. Үгүй шүү, хямрал улам хүчтэй үргэлжилнэ. Улс төрийн бүлэглэлүүдийн зөрчилдөөнөөс болж, системийн задрал, өөрчлөлт гарцаагүй болно.
Одоогийн нөхцөлд эрх баригч “анги” бидэнд хоёрхон сонголт үлдээсэн нөхцөлд хэд хэдэн бодит хувилбар үүснэ.
Нэг. Сонгуульд үл оролцох. Дургүй хүрмээр ийм сонгуульд оролцох нь утгагүй мэт. Сонгуулийн ирц хүрэхгүй бол сонгууль ахиж явахаас гадна одоогийн байдал хэвээр үлдэх буюу улам дордоно.
Хоёр. “Сурснаараа” “хуучныгаа” сонгох. Ингэвэл Үндсэн Хуулийн нууцаар бэлтгэсэн хувилбарыг хэрэгжүүлэх бөгөөд шууд дарангуйлал тогтоно. Ийм нөхцөл байдлыг удаан торгоох боломж огт байхгүй.
Гурав. Хоёр муугаас бага муугий нь сонгох. Илүү сайныг сонгох боломжийг эрх баригчдын зөрчил бидэнд үлдээгээгүй. Энэ тийм ч сайн зүйл биш боловч ямар нэг өөрчлөлт эхлүүлж болох юм.
Харин эдгээр сонголтоос хамааран цаашид гарцаагүй өрнөх “Х” хувилбар байгаа бөгөөд үүнийг одоохондоо хэлэх боломжгүй. Энэ нь угтаа бол “дөрөв дэх” хувилбар биш, харин цоо шинэ зам бөлгөө…
Ямар ч гэсэн бид Ерөнхийлөгчөө сонгож аваад хямралаас “өргөс авсан” мэт гарч, амар сайхандаа жаргахгүй. Наад зах нь л “Хоёр Толгой”-оос болж хэрэлдэх гээд бэлтгээд л байна ш дээ.
Иймээс бид өөрсдийнхөө хувь заяа, амьдралын асуудлыг сонгуулиар биш, арай хол алслалтад харж ухаарах аваас Таны сонголт илүү ухаалаг болох болов уу даа. Наад зах нь 3-4 жилийн байдал, хандлагын хувилбарыг харж тооцоолох нь Та бидний амьдрал, хувь заяанд илүү ээлтэй тусна.
Улс төрийн “хоёр толгой” хэрэлдээд ирэхээрээ сонгуулийн маргаашаас л “Арван таван толгойтой, атгаалжин хар МАНГАС” болдог юм л даа. Тэгээд эхлээд МАНГАСАА дарахгүй юу. “Стандарт бус байдлаас стандарт бус аргаар гарна” гэсэн үг байдаг даа…
Олон хүн надаас “дөрөв дэх хувилбар”-ын талаар асууна байх. Энд л бидний хямралаас гарах ирээдүйн гарц буй. Юу ч гэсэн “Сонгуулийн дараа Та нар яахийм ?!” гэж нэр дэвшигчдээсээ асуу л даа. Тэд заяа нь хариулж чадахгүй, тэгээд өөрөө нэг сайн эрэгцүүлээд үз л дээ.
Та бидэнд энэ талаар ярилцах хугацаа хангалттай буй…
Судлаач Д.Ганхуяг
2009 оны 5 дугаар сарын 3.
Yunii omno bi tanii yojilj helj baigaa “eh oronch” bish gedgee helmeer baina. Tanii niitleluudiig unshaad baihaar neg l tsoo shine zuil ruu humuusiig hotlohiig oroldood baih shig sanagddag yum. Ta helj baigaa chini sain hereg bolovch, etsestee buh yum tanii sanasnaar bolood ur dun ni garsan tsagt ta ooroo yamar hariutslaga huleeh hun be? Hervee hund itgel toruuley gej bodoj baigaa bol ehleed deerh asuultiin hariultiig heleh ni zuitei bolov uu.
“Ерөнхийлөгчөө сонгож аваад хямрал, ядуурал, ажилгүйдэл, авилга зэргээсээ нэг мөсөн сална гэж бодох нь дэндүү гэнэн хэрэг. Үгүй шүү, хямрал улам хүчтэй үргэлжилнэ. Улс төрийн бүлэглэлүүдийн зөрчилдөөнөөс болж, системийн задрал, өөрчлөлт гарцаагүй болно.”
Таны дараа дараагийн нийтлэлүүдийг шимтэн хүлээж сууя,
Танд ажлын өндөр амжилт хүсье
Энд бичсэн үг үсэг, цэг таслал бүрийн төлөө хариуцлагаа би хүлээнэ. Энэ бол хэнд ч ойлгомжтой. Харин санасан юмныхаа “үр дүн”-гийн төлөө “хариуцлага” хүлээх эсэхээ сайн мэдэхгүй л байна шүү. Ийм юм энэ дэлхийд байхгүй байх аа, Эх оронч оо.
2 намаас сонгуульд өрсөлдөх нэр дэвшигчдээ гаргаж ирсэн тэр өдөр уур хүрч үхэх шахаж байлаа. Энхбаяр намаасаа өрсөлдөгчгүйгээр 100 хувийн саналаар Элбэгдоржтой үзнэ гэнээ… “Алтангадсынхан” Энхбаярын даалгавараар Элбэгдоржийг тоглолтод хамтран орох баггүй, ганцаардчихсан байхад нь, дээрээс нь олон нийтийн өмнө имиж нь ихээр уначихсан үед гаргаж байгаа нь ард түмэн сонголт хийх ямарч хувилбар гаргахгүйгээр эзнээ дахин гаргахаар улайрч байна гэж бодож байв. Үүнийгээ ч хэдэн сайтынх нь комментэд оруултал нөгөө хөлсний комментчид нь 2 минут болохгуй устгачихдаг байгаа. Новшийн сонгуульд нь орхогуй гэж бодож суутал Энхбаярын хийсэн бузарын лайг үр хүүхэд минь хүртэл үүрнэ гэхээр бас ч орохгуй байж боломгуй санагдаад болсон ч болоогүй ч ардчиллын үндсэн зарчмыг халтар хултар хангаад байх болов уу гэсэндээ Элбэгдоржид өгөөхөөр шийдлээ. Тоглогчид нь хэн байх нь ч дүүрч, адилхан л луйварчид, харин нэг хүний гарт зангидагдсан төрийн эрх мэдэл жаахан ч болов задраг гэж бодсон ухаантай. Харин Баяр, Энхболдын бүлэг зогсож байгаа талаар таны дэвшүүлсэн таамгыг огт бодолцоогүй юм байна. Бас л болоогүй л байгаам байна даа би.
Та логик гаргалгааг гайхалтай сайн хийж байна ш дээ. Таныг би залуу хүн гэж бодож байна. Ингэж сэтгэвэл Та аль ч салбарт гарцаагүй амжилт олно.
Энд чинь хоёр нам холилдчихоод Та бид хоёр байтугай, өөрсдөө ч учраа олохоо байчихаад байгаа л даа. Тэгэхлээр “эцсийн” дүгнэлт хийхэд арай эрт болов уу даа.
Манай улс залуусын улс гэж байгааг дөрөөлж,Энхбаяр дээд боловсролыг үнэгүй болгоно/энэ маань угтаа МАХН өнгөрсөн УИХ сонгуулиар АН аас 500.000 төг илүү амлаж байж,гарч ирээд,түүнийгээ эхнээсээ чадахгүйгээ мэдэж байсан учраас Баяр заль гаргаж,эвслийн хэмээх тоглоомын засгийн газрыг АН ын албан тушаалын төлөө юугаа ч хайрладаггүй товарищуудад өгөөш хаяж/ гэж оюутан залуусын цөсийг хөөргөж байна.Улсын тодотголтой хэдэн дээд сургуулийн эрдэмтэн багш нартаа хангалттай цалин өгч чадахгүй байж….АН ч гэсэн өөрөө цэвэршихгүй бол бас л МАХНын нэг хувилбар боллоо?????
итгэл үгүй болсоон итгэлийг хаанаас ч хайхаа больсоон хайлаа гээд хайсныхаа эцэст оллоо гээд юунд ч хүрэхгүй юм шиг. гүү тээд эцэстээ юуны ямар үр дүн хүсээд байгаам бэ бид. хэн ч тоохгүй хаягдмал гөлөгний л амьдрал шиг ирээдүй бүхнийг гуйсан гуйлгачин хүмүүс. хоосон толгой ходоод хоёртоо л итгэх итгэл энэ бүхний төлөө юунд итгэж юуг хайгаад байгаа юм болоо. аль нэг намд итгэхийг хүсэвч ялгаа алга гэжийн. гэвч би итгэхийг хүсэж байна. ялгаатай байгаасай гэж. гэхдээ илүү ихийг бүүр ихийг хүсэлгүй сонгох хүнээ хийж чадах зүйлээ л хийгээсэй гэж хүсэж байна. аль нэг нь арай илүү муу гэдэг утгаар нь биш энэ л миний ирээдүйд ашигтай гэдэг талаас нь сонголтоо хийчихсэн. одоо дугуйлахаа л хүлээж байна.
гэснээс таны нийтлэлүүд их сайхан шүү. амжилт хүсъе
Танд итгэл биш ч гэсэн “горьдлого” байгаа л юм байна ш дээ. Та ИРЭЭДҮЙД АШИГТАЙ гэж бодоод АРАЙ ИЛҮҮ МУУГ нь сонголоо ч гэсэн миний хувьд Таныг сайшаах буюу буруушаах эрх байхгүй. Харин системийн өөрчлөлт болоогүй цагт Таны ч, миний ч ирээдүй бүрхэг гэдгийг л баттай хэлж чадна.
7-р сарын 1-ний өдөр Элбэгдорж гудамжинд журмын нөхдийн хамт жагсаж яваад нэгэн зальтай нөхрийн өгсөн бохийг хэсэг зуур зажлаад дараа нь хаяж гэнээ. Энэ үйлдэл нь хог хаяж болохгүй гэсэн тодотголтойгоор хэдэн телевизээр зогсоо зайгүй хөвөрч байх юм. Тэр үйлдлээ Элбэгдорж гуай тайлбарлаж байгаа нь ихэд ядмаг санагдсаныг энд хэлмээр санагдлаа. Би аль нэг намыг дэмждэггүй, тэгээд ч аль нэг намын дэмжлэггүйгээр амь зуугаад л явж байна. Харин энэ удаа шилдэг удирдагч нарынхаа хэлж байгаа тайлбарыг сонсоод гутрах сэтгэл төрснөө нуумааргүй санагдаад байна. Жишээлбэл, АНУ-ын Ерөнхийлөгч Барак Обама хүүхэд ахуй насандаа Индонез хэмээх исламын шашинтай улсад хэдэн жил амьдарчээ. Тэгэж байхдаа мань эр хар тамхи татаж, согтууруулах ундаа хэрэглээд үзсэн байх юм. Мань эр өөрөө бүр сүүлд улс төрд ороод удаагүй байхдаа миний амьдралдаа гаргасан ёс суртахууны том алдаа байсан гэж тайлбарласан. Уг нь бол Элбэгдоржийн бохь хаядаг үйлдлийн дэргэд бол ёстой аймаар үйлдэл байхгүй юу? За энэ ч яахав Монголчууд бид бохь мохь гээд жижиг сажиг зүйлд дуртай юм хойно доо. Саяхан АНУ-ын ерөнхийлөгчийн сонгуулийн үеэр МакКэйний зөвлөхөөр ажилласан Сара Симонс гэгч хүүхэн Монгод ирж лекц уншдаг юм байна. Мань хүүхэн ярьж байнаа . . . МакКэйний ялагдалд эдийн засгийн уналт, санхүүгийн хямрал гол үүрэг гүйцэтгэсэн гэж. . . Аргагүй шүү дээ. . . Америкчууд өмчтөй, хөрөнгөтэй, алдах юмтай, ирээдүйдээ санаа зовдог учраас татварын мөнгөөр нь дахиж дайн хийнэ гэж амлаж байгаа МакКэйнд яаж итгэх вэ дээ. Харин Монголчууд бидэнд алдах юм юу билээ . . . гэж бодсон чинь санаанд юм ордоггүй ээ. Ухаандаа би авдаг хэдэн цалингаа хүргэх гэж бараг л айлын эзэгтэй шиг гурил, будаахан бодоод л явж байна. Цалингаа яаж зарцуулахаа би 2 Э-р заалгахгүй биздээ. Ядуу, буурай, өнөөдрөө арай ядан өнгөрөөж дорой ард иргэдэд чинь бохь хаяж, сагс тоглох хамаагүй л санагдаад байгаа юм даа. Үнэхээр Америк шиг ард түмний санал нь шилдэг удирдагчаа тодруулж чаддаг оронд очиж сонгууль өгмөөр санагдаад байгаа юмаа. Эцэст нь хэлэхэд АНУ-ын ард түмэн Вьетнамын дайны баатар, туршлагатай улс төрчийн оронд хар аавтай, исламын шашинт улсад амьдарч байсан, хар тамхи, мансууруулах бодис хэрэглэж үзсэн, Харвард төгссөн, улс төрийн туршлага багатай, өөрчлөлт шинэчлэлийг уриалсан нэг нөхрийг л ерөнхийлөгч болголоо шүү дээ. Харин тэр Обамагийн яриад байсан өөрчлөлт гэдэг үг нь эдийн засгийн уналтыг зогсоож, Иракаас цэргээ эргүүлэн татах зэрэг хэдхэн том асуудал л байгаа юм. АНУ том гүрэн, дэлхийг удирдан чиглүүлдэг учраас амлаж байгаа асуудал нь ч асар том, тодорхой юм. Бидний ард түмнийг асар том шинэчлэлийн өөд дагуулах эрч хүчтэй удирдагч байсан бол ёстой хульхидаад ч хамаагүй хэд хэдэн санал өгмөөр санагдаж байна. Харин бохь зажилж, сагс тоглодог жижиг гарууд ч дээ . . .
Таны бичсэн ортой л байх.
Элбэгдоржийн бохь хаяж байгаагаа тайлбарлахыг нь хараад дургүй хүрлээ. Өмнөх олон алдаа, балайрлуудыг нь мартаад саналаа өгнө гэж бодож байсан ч тэнэг хүмүүс түүнийг сонсож байгаа юм шиг ярих юм. Хүмүүсийг басамжилж байна, яг тухайн үед нь хүмүүс алга ташиж л байвал би сайн ярьж байна, би хүмүүст таалагдаж байна гэж боддог бололтой. Элбэгдоржийн төлөө юу ч болж байсан саналаа өгөх нийт сонгогсдын 25 хувьд нь ярьсан болгон нь үнэхээр таалагддаг байх. Яаж ч байсан Энхбаярын төлөө өгөх 25 хувьд нь түүний яриа залхмаар сонсогддог байх.
Харин үлдсэн 50 хувь нь арай өөрөөр бодож сонгуульд оролцох байх. Ядаж л тэр тэнэг бохьны тайлбарыг нь бололцох л байх. “Би гэнэн цайлган хүн болохоор бохио газар тавьцан чинь камераар бичцэн байна лээ” юу гэж балайрав аа.
Тэгээд ер нь ерөнхийлөгчийн институтын зарим эрх, мэдлүүдийг нь авч хаях хэрэгтэй, нэгэнт л парламентийн засаглалтай орон учраас. Ерөнхийлөгч бол зүгээр бэлэгдлийн чанартай л явж байх хэрэгтэй.
“Х” хувилбар сонин байна ?!
Цогтоо. Чи надаар хэлүүлж байдаг шавь үе чинь өнгөрсөн. Одоо Та нарын шинэ үе эхэлж байна. Иймээс ЧИ, ТА НАР наадахаа өөрсдөө бодож ол. Мэдээж би хэлж, сануулж, үглэнэ. Гэхдээ л ТА НАР өөрийнхөө асуудлыг өөрсдөө шийдэх цаг болсон. ТА НАРЫН ЭЭЛЖ болсон гэдгийг санаж яв. Гүйцээ.
Хөөх… лаг комплимент хийсэн байнаштээ. Баярлалаа. Яахав, өсвөр насных биш л дээ, гэхдээ залуу хөөн би. Ерөнхийдээ миний алгуураар асуух гэсэн санааг Цогтоо шууд асуужээ. Элбэгдоржийн хийгээд байгаа алдаа нь сонгуулийн пиар-аа буруу хийгээд байгаам юм шигээ. Жишээ нь боловсролыг үнэгүй болгохын эсрэг гэсэн мөртөө стипеньд олгоно гэхийм. Дахиад л асрамжийн бодлого. Бие биенээсээ ялдгагдах юм ер алга. Хажууд нь Жаргалсайханы баримтлал хамаагүй шулуухан. Тэр хөрөнгөтний үзэл баримтлалтай. Ажил хийгээд амьдар, чадахгуй бол үх гэдэг хүн. Харин орчныг нь бий болгоё, өөр олон долоон юмгүй. Энэ хоёрын баг дотор олигтой зөвлөх байдаггүй юм байх даа. “Энэ олон замын алиүгээр нь явах вэ, таминь ээ” гэдэг шиг л болж байна. Социализмаар юм уу,холимог тогтолцоотой байх юм уу, капитализмаар юм уу. Минийхээр бол шууд феодализм руугаа орчихвол таарах юм шиг. Нэгтээ л дотоод зах зээлгүй /2,7 сая хүний хэд нь хүүхэд, хөгшчүүд билээ, хэд нь худалааны эргэлт үүсгэх чадвартай билээ/, гадаад худалаагүй, бий болгох ч нөхцөлгүй. Хэзээ монголын брэнд бий болоод, френчайзын глобальчилсан сүлжээ гаргаад, дэлхийн томчуудын тоглоомонд оролцоно гэж харж суухав. Өөрсдийнхөө тоглоомыг ч дүрмээр нь тоглож чаддаггүй улс чинь. Харин жижиг дунд, үйлдвэрлэл, худалдаагаа хөгжүүлээд, хүмүүс нь зах зээлдээ таарч тохирсон бизнесээ хийгээд л, чадахгуй нэг нь тэр газруудад нь тохирсон үнэлгээгээр ажиллаад байх нөхцөлийг нь хангачихвал нийгэм төрөөс хамаарахгуйгээр өндийгөөд л ирнэ. Даан ч худалдааны цөөхөн нэр төрөлтэй жижигхэн зах зээлийг 3-хан хүнд эзэмшүүлэхийн тулд төр өөрөө юм юманд хутгалдаад салахгуй юм. Өөрөө мод тарих гэнэ, өөрөө хог шүүрдэх гэнэ, өөрөө бодлого тодорхойлох гэнэ, тэрийгээ хянах гэнэ. Хэрэглэгчгүй газар ханган нийлүүлэлт хийхгээд улайраад байгаа нь зах зээл гэж үзэх үү? Угтаа бол манай их, дээд сургуулиудыг олон улсад хүлээн зөвшөөрүүлнэ гэсэн бол тэрнийгээ дагаад борлуулалт өндөртэй боловсон хүчин бэлтгэгдэх боломжтой. Ядаж гадаад оронд хараар ажиллаад байхгуй. Уул, уурхайн салбар хөжих гээд, бид баяжих гээд байгаа юм бол тэнд ажиллах хүмүүс нь дандаа гадныхан байх юм уу? Тэд чинь дор хаяж сардаа 10 гаруй мянган ногооны цалинтай. Энэ салбарт хамгийн шилдэг гадаадын сургуулиудад нь боловсон хүчнээ төрийн зээлээр сургад ажилд орсон хойно нь төлбөрийг нь төлүүлж болно шүү дээ. Ийм мэтийн юмыг энэ хоёрын хэн ч ярихгуй юм. Нөгөө манайхны “өнөөдөр л авч байвал маргааш яасан ч яахав” гэсэн сэтгэлгээгээр нь тоглоод байх юм. За, тэр ч яахав. Харин би ямар салбараар занималдвал зүгээр үү?
Uchigdur Enkhbayariin Khovdod heden oyutan suulgaad yarej bga yariag ne sonsloo. Yamar gutarmaar yum be? 3 oyutan suulgachihaad -Surgaltiin tulburiig chine tur daadag bol goe uu? geed tsaraichlaad suuj bnaa. Erunhiilugch bolohiin tuld heden oyutanii sanal guigaad argaa baraad suuj bh. Eldegdorj ne ch gej taarsan ursuldugch. Bohio gazar tavechihsan ch geh shig hugiin yum yariad Enkhbayar har PR hiisen hiigeegyi uuruu uuriiguu unagahaar bodlogogyi teneg yum yariad l yavahiin. Estoi l tanii heldegeer hoyor muugaas arai gaigyig ne gej bodood Eldegeed ne sanalaa ugdug bh daa. Songuuled oroltsohoos ch durgyi hyrch bna.
“Ерөнхий авилгач”, “Ерөнхийлөгчийн өнгө” гэсэн туйлширч гүйцсэн нэг талыг дэндүү тэнэгээр барьсан хоёр нийтлэл уншаад урам хугарч, харин энэ нийтлэл уншаад эрүүлээр сэтгэдэг хүмүүс бас байдагт талархав. Ийм уудам нутагтай, тийм цөөхөн хүнтэй, өчнөөн олон толгой малтай, газар дороо тбчнөөн их баялагтай улсын хүмүүс ядуу амьдарч байгаа нь систем нь утгагүй, удирдлага нь унхиагүйтай холбоотой ч олонхи хүмүүсийн сэтгэлгээний түвшин гаж байгаатай холбоотой болов уу? “Ерөнхийлөгчийн өнгө” нийтлэл бичсэн инженер гэх этгээдийн нэг хөл дундад зуунд (чингисийн цэргүүд америктай зиндаархаж хөлсний цэрэг болоод ч гэх шиг), нөгөө нь социализмд (их сартаваахи Ленин ч гэх шиг)байхад цэвэрлэгч, малчин нь ямар түвшинд байх нь ойлгомжтой. “Ерөнхий авилгач” уншихад яагаад бид ийм олон жил тийм муу муухайн туйл болсон этгээдийг дээрээ тахиад байсныг бас ойлгосонгүй.
Ариунаа Тантай санал нэг байна. Надад “томчуудын” жигшмээр гаж амьдралын тухай асар их мэдээлэл байдаг хэдий ч би хөгшчүүл, гэр бүлийн дотоод зөрчил, ор хөнжлийн явдал, хүний хувийн эмзэг, сул талыг огт хөнддөггүй зарчимтай. Гэхдээ ноён Н.Энхбаяр өрсөлдөгчийнхөө хувийн дутагдлаар пиар хийгээд байх юм бол би энэ зарчмаа заавал мөрдөх албагүй. Энд Танаас гадна хоёр ч хүн “бохины асуудал” хөндсөн болохоор нэг л жишээ хэлье. Нэг айлын охин, бэр хоёртой зэрэг явалдаж сайхан сэхээтний гэр бүл баллах болон бохь хаях (тавих) хоёрын аль нь илүү нийгэмд хортой бол ?! Энэ нь Ц.Элбэгдоржийн тэнэглэлийг өмөөрч буй хэрэг биш шүү дээ.
Зочинд. “Ерөнхийлөгчийн өнгө”-ийг би уншаагүй. Харин “Ерөнхий авилгач”, бас “Тэргүүн хатагтай” өгүүллүүд бол маш нарийн мэдээлэлд үндэслэсэн хөдөлбөргүй бодит дүгнэлт байсан. Манайд ийм өндөр түвшний нэгтгэн дүгнэсэн анализыг 20 орчим хүн л хийж чаддаг юм.
Sain baina u? Tanii niitleliig unshlaa. Sonirholtoi l dugneltuud baina. Tanii niitleluudiig er ni bol unshdag, gehdee tanii heleh geed baigaa sanaag demjij baina gej buu oilgooroi. Zugeer l sonirholtoi sanagddag. Tanias heden zuil asuuh gesen yum:
1. Ta eh orniihoo tuluu uuriinhuu daisan, uzen yaddag nam buleglel bolon huntei negdej hamtarch ajillaj chadahuu? Herev tiim tohioldold ta ajillah u?
2. Ta nam bulegleliin nuluund oroogui gedgee batlaj haruulj chadah u? Ali esvel ene heden teneg setguulchid shig uls turiin zahialgaar ene met niitleluudee bichdeg u?
3. Ta uls turiin yamar uzel barimtlaliig barimtaldag ve?
Minii huvid Mongoliin uls turiin baidald ih durgui hurdeg, Elbegdorj, Enhbayar, MAXH, AH, ali aliniih ni baigaa baidal taalagddaggui. Gesen hedii ch songuuliar sanalaa ugnu. Ene bol minii uureg gej oilgodog. Gehdee hend uguh ni minii l hereg. 60 chyavgants uraldaad 1 ni turuuldeg biz de?
Hundetgesen,
Zochin…
“The greatest enemy will hide in the last place you would ever look”. Julius Caesar 75BC.
18d asuultaa bichsen ZOCHIN-d
Ganhuyag sudlaachiin omnoos haruilah erhgui ch tuunii bichsen niitleluud,analiticch mergejliin hureend hiisen ajluudiig ne unshij baihdaa hiisen dugnelt, torson setgegdlee helehiig zovshoorno uu.
1. Sudlaach Ganhuyagiin daisan ne ene Mongol ornii daisan gej bi huvidaa oilgoson.Uchir ne tuunii ug hatuu ch yos surtahuun,barimtaldag unet zuileeree onoodor tsevreeree baigaa tsoohon hunii neg gej dugnedeg.Ganhuyagiin daisnuud Mongoliin toloo you ch hiihgui ba harin ch suiruulj baina.You yasan hamtrah…
2.Ug ne bol orchin ued analitic sudlaachdad uls toriinhen bitgii hel businessiinhen zahialga ogch ajilluuldag youm.Yanz buriin toriin bolon toriin bus baiguullaguud ch adil.
Tednii ajliin huree niigmiin buh salbart mash ondor erelt heregtseetei baidag uchraas sain sudlaach shijir altnaas ch unetei.
Harin manaid bol barag nuudag, hiisen ajliinh ne toloo zanalhiildeg.
Edgeer mergejiltnuud hussen huseegui medeeleltei ajilladag, tuundee yamar neg uls toriin uzel bodliin uudnees handaj dugnelt gargah erhgui.Tegvel sudalgaa ne buruu garna.
Gehdee sudalgaanii yavtsad garch irdeg seremjluuleh chuhal shaardlagatai, ur dagavar ne niigemd bolon uls ornii erh ashigt notstoi nolooloh factuudiig public bolgoh ne tugeemel baidag.
Uuniig Ganhuyag sudlaach hiih gesniihee toloo shorond oroh shahsaniig sanaj baina.
3.Yostoi medehgui youm.Gehdee hulgai deermiig ilchlehed uls toriin yamar uzel barimtlal heregtei youm be gedgiig tanias asuuya.
Unen youmiig heleheer zaaval hen negnii tald baina gej harddag bolson maani youtai emgenel ve?
Tanii ch, minii ch durguig hurgedeg Mongoliin uls toriin evgui baidliig Enhbayar ehluulseniig l helj chadna.
Uuchlaarai.Sedvees hazaisand.
X huvilbar baigaad itgej baina.
Songuuliin daraa yahiin gedeg asuultand hariulj chadahguin uchriig oichih sanaatai tolgoigoo gashilgaj suuna.
Одоо цагт Монголд ер нь монгол хүн байгаа юу? Эсвэл цэвэр цусны Монгол хүнийг Монголоос хайх хэрэг байгаа юу? Би уг нь “цэвэр цусны” гэсэн үзлийг үзэн яддаг л даа. Эволюци явагддаггүй газар мутаци л явагдана. Яг манайд болж байгаа шиг. Гэхдээ Энхбаярын Ховдод хийсэн уулзалтыг үзээд нэг юм анхаарал татаад болж өгдөггүй ээ. “Монгол Ерөнхийлэгч” гэсэн уриатай хүн маань БОЛОВСРОЛ гэдэг үгийг хэлж чаддаггүй юм уу эсвэл ямар нэгэн генийн нөлөөлөл байгаад байна уу? “БОРОВСРОЛ” гээл салахгуй, яг нэг хужаа хүн шиг дуудаад байхын. Хэлж чадахгуй үгээ тодотгох гэсэн юм шиг юун ч олон давтчихав даа. “Хай,боровсролыг зоосгүй болгоно баа” гэж үү хө.
‘Terguun hatagtai’ yamar site-d garsan yum be? Linki ni savchih hun baina uu?! please
Elbegdorj bohio gazar taviad ballah yum aa. uhtel ineelee sht..
‘Yurunhii avilgach’, ‘Terguun hatagtai’-g olj unshih yumsan. net-d bgaa bol haygii n tavij buyan bolooch..
X-version gej nileen anhaaral tatah yum. Gehdee sanaand yuruusuu buudaggui ee.
Mongoliin uls tur-niigmiin talaar jaahan dugnelt hiihed:
Odoogiin ene turiin butets bureldehuun niigmiig avch yavah yamar ch chadvargui gej bodoj baina.
Tsoo shine bag garch irj shine durmeer toglolt hiihgui bol Mongoliin niigemd devshil garahgui. Ene yanzaaraa hussen huseegui hyamral tsaashid gunzgiirne.
Yurunhiilugchiin songuuli boldgooroo bolj 2 E-giin neg n garch l taarah baih. Avilgach E n garval asuudal buur daamjirna. Nuguu E n garval uurchlult hiigdeh bolomjtoi. Yutai ch asuudal arai zuulruh bolov uu.
System bol yalt ch gui hyamarsan. Harin zadral boloh n yu l bol…?
Zadarlaa gehed teriig emhleh uhaantnuud heregtei.
Ter uhaantnuud niigmiin bodlogiig todorhoiloh erhiig avahiin tuld songuuliar diilenhi olonhi n boloh heregtei.
Tegeheer tiim devshiltet uzeltei, niigemd huleen zuvshuurugdsun group baina uu…?
Ard tumen niigmiin iim oroi busgai baidald buhimdaad, niiteeree negdsen hudulguund ortol, nileed yum boloh bolov uu… Yur n ajiglaad baihad manaihan chini harh shig orchingoo golohgui amidraad baidag yum shig baina sht… Niigmiinhee eldev yanziin gaj uzegdeluudee buur huleen zuvshuurcun, terenteigee evlersen baih yum.
Neg jishee durdehed:
Nodnin namar Mongold baihdaa, shineer bairand orson ahindaa ochvoo. krantnaas n us uuh getel zevtei us garch baina. Yagaad shine bair baij us n zevtei garaad baigaam bol geed asuutal, tsever usaa zoriulaltiin bus hooloigoor tatdagiim baihoo.. “-Tegeed yamar negen gomdol gargaach getel, uuduus “Uu ingeed dasciim oo” gej avadag iim daa. Autobus nii biletees ugsuuleed yumnii une usuud baihad neeh tooj baigaa shinj algoo..
Сайн уу ? Хэрлээн. Чамайг ойрдоо үзэгдэхгүй болохоор яасан юм бол доо гэж бодож байлаа. Энэ хоёр өгүүлэл NEWS.MN дээр байна лээ. Чамтай санал нэг байна. Харин дэвшилтэт үзэлтнүүд байгаа шүү. Үзэл санааны үндэслэл ч бэлэн байгаа. Хүмүүс, ялангуяа залуучууд ойлгож эхлээд байна.
Гэхдээ ийм замбараагүй “юмнаас” гэнэт гарна гэж байхгүй. Аливаа юманд чинь “дэс дараа” гэж байна биз дээ. Хэрэв үүнийг зөв олбол манай нийгэм 2-3 жилд босох чадвартай.
Сонгуулийг хүчингүй болгоод нахиулвал Х-хувилбар болох болов уу, мөн үү? Мэдкүүм даа ёстой.
Манайхан нээрээл аймар мазохист үзэлтэй улс даа. Өөрсдийгөө доромжлуулахыг бараг хүлээн зөвшөөрчихсөн гэхүү дээ. Тэрүүгээрээ бараг бахархах маягтай. Гүндүүгүй, даруухан, бүрэг ичимтгий, бүдүүн баараг, өөр юу ч гэдэг билээ. Уг нь хүн болгон ёстой, хэрүүлч, заргач байх хэрэгтэй юм шиг. Эрхээ эдэлж байгаа хүн өөр бусдын эрх ашгийг хүндэтгэнэ биддээ. Эрхээ эдлэхийн тулд хэрэлдэнэ биддээ. Хэрэлдэхийн тулд хууль, журмаа хэрэглэж сурна биддээ. Хуулиа мэддэг, хэрэглэж чаддаг бол тэрийг нь зохиодог яндартангууд дуриараа дургих нь хумигдана биддээ. Гадныхан жижигхэн юманд сүр бадруулаад л, ямаан омоглоол байдаг нь үүнтэй л холбоотой болов уу. Нэг Голланд товарищын шүд нь өвддөг юм байнаа. Тэгсэн маньд тэр хүнийг шүдний эмнэлэгт үзүүлэх үүрэг ноогдов. Дагуулж очоол оруулчихлаа. Хагас цагийн дараа мань Дойч бөөн, хэрүүл, шуугиан болоол гараад ирдэгийн байна. Яасан гэсэн чинь мэдээ алдуулах тариа нь бүрэн нөлөөлгүй, мэдээ гүйцэт алдсан эсэхийг нь шалгаагүй байж хашгируулж байгаад шүдийг нь авчихсан юм байх. Тэгээд л ЭМЯ руу явж мэдэгдэнэ, сэтгэл санаа, бие махбодийг нь шаналгаж, тарчлаасан энэ эмнэлгийг шүүнэ энэ тэр гээл наян юм болоодхов. Миний уур хүрээл шал сүртэйн гээл бодож байж билээ. Мань мэт нь бол угаасаа өвдөх ёстой гээл уйлж сууж байгаал яваад өгнө дөө.
Дараа нь би гадаадад явж байдгиймаа, хүүхэдтэйгээ. Тэгсэн тэнд нь нэг өдрийн круиз зохиодог газрууд байдаг юм байна. 10 хүний групп бүрдвэл нэг жижиг хөлөг онгоцонд суулгаал аваад явдаг юм байна. Нэг удаа яахав гэж бодоол явдгиймаа. Манай хүүхэд тасралтгүй чихэр идээл, маруужин долоогоол. Тэгсэн манай тэр группэд явсан хоёр товарищ манай хүүхдийг эрхлүүлээл сүйд байсын. Тэгсэн яс юман дээр аймар хайхрамжгүй эхтэй гээл хүүхдийг минь өрөвдсөн бололтой. Тэр өдрийн аялал дуусаал, тэр группэд явсан хүмүүс бие биенээ баяртай болоол, инээж хөхрөөл салцгаасын. Тэгсэн маргааш өглөө нь Social Security-гээс хүмүүс ярьдгийн. Хүүхдийнхээ эрүүл мэндийг эрсдэл өртүүлэх магадлалтай байгаа тухай мэдээлэл авсан юм гэнээ. Яг ч тэгэж хэлээгүй л дээ. Нэг тийм эмнэлэгт очоод урьдчилан сэргийлэх үзлэгт хүүхдээ оруулаад өгөхгүй юу гээл гуйжийн. За гээл хүүхдээ дагуулаал аваачаад үзүүллээ. Дотуур , гадуур үзлэгээр бүх юм эрүүл гарлаа. Шүдэнд орлоо, тэгсэн нэг шүд нь харагдахгуй боловч их нарийхан цоорсон байна, сүүн шүд учраас вирус нь ясан шүдэн дээр нь хүрэхээс өмнө авах саналтай байна гэнээ. Шүдийг нь авахыг зөвшөөрөх үү гэхээр нь зөвшөөрье гэв. Тэгсэн нэг баахан маягт дээр зөвшөөрсөн тухай бүртгэл хийлгэж гарын үсэг зуруулаад бөөн юм болов. Тэгсэн манай хүүхэд шүдээ авахуулахгуй гээл чарлаад эхлэнгүүт нь би яахав дээ нөгөө жинхэнэ монгол зангаа гаргана биз дээ. Хүүхдээ зандраал, гудчаал, загнаал, хоёр гарыг нь тас базчихсан энэ тэр. Тэгсэн нөгөөдөх чинь эсэргүүцээд газар тэрийгээд унадаг юм байгаа биз дээ, тэгэхээр нь чирч аваачаад сандал дээр суулгаад, гар, хөлийг нь хүлээл, амыг нь хүчээр нээж тэвхдэж байгаад шүдийг нь бахиар суга татуулна гэсэн юм бодчихсон өрөлт авчихсан зогсож байваа. Тэгсэн эмч нь бүр гайхчихсан “та юу хийж байнаа, хүүхдийн сэтгэл зүйг ингэж балмадаар хүчирхийлж болохгуй, та хүлээж бай” гээл яваад өглөө. Тэгтэл хүүхдийн сэтгэл зүйч эмч ирлээ. Манай хүүхдийг дагуулаад нэг тийм шилэн ханатай өрөөнд аваад орлоо. Би гаднаас нь хараал сууж байв. Манайхны нэг цэцэрлэгийн том өрөөний дайтай, битүү тоглоомтой өрөө байсан. Тэгээл тэр хоёр тэр дотор тоглоол эхэлсэн. Бүтэн 45 минут боллоо. Би бүр залхаж эхэллээ. Тэгтэл тэр хоёр тоглохоо болиод юм яриад эхэлсэн. Тэгэж байснаа хөтлөлцөөд гараад явсан. 2 минутын дараа хөтлөлцөаөл гараад ирлээ. Манай хүүхэд нэг гартаа дүүрэн үлээсэн шаар, нөгөө гартаа жижигхэн гялгар ууттай авахуулсан шүдээ барьчихсан ирдэгийн байна. 2-хон минутын ажил хийхийн тулд бүтэн цаг зарцуулсаан гэж. Харьцуулаад үз дээ.
Тэгэхээр бид хувь заягаа хэдэн хүнд даатгачихаад, муу мухай одонд төрснөө гайхаад байх уу? Бүгдээрээ л хаа хаанагүй, ганцхан өөртөө тохиож байгаа юманд ч биш, хажуу хавирганыхаа, таньдаг таньдаггүй хүмүүстэй таарч байгаа бусармаг зүйлүүдийн эсрэг хүн бүр хошуу нэмэрлэж байцгааяа. Өнөөдөр хэн нэгтэй таарч байгаа азгүй тохиолдол энгийн үзэгдэл болж маргааш надтай, таньтай тохиолдоно гэдгийг санацгаая. Үндэстэн, шашинаар нь хуваах юмгүй бидэн шиг цөөхөн улсыг нутаг ус, жалга дов, нам энэ тэр юманд хуваадаг юм. Тэгэх тусам нэгдмэл байж бие биеээ гэгээрүүлцгээе. Аймар романтик болчихвуу яачихав…
Tanii amriig erii. Namaig Javkhlan gedeg. Tand ankh udaa il zahidal ilgeej bgaa ni ene udaagiin bichlegees uudeltei yumaa. Tanii medeelliin baidal, bolovsruulalt, dugnelt bichilt, gargalgaani huvilbaruudiig minii bie neleed ertnees unshij anzaarch irsen.Mongold odoogoor ta met hun bgaad tuilaas talarhaj yavdag. Bas heterhii tsoohon bgaad emzeglej bdgiim. Deerh bichlegt devshuulsen “X” huvilbariig minii bie taamaglah gej oroldloo. Gehdee minii taamaglal tanii husel gehuu, boditoi harj bga dugnelt gargalgaa gehuu ter zuiltei chini niitseh esehiig medehgui bna. Tsoo shine gegdsen ter zam bol huvisgaltai iluu tostei bh gej bodogdloo. Negent mangas bii bolson bol daran sonooh yostoi biz dee… Harin hezee, yaj darah ni tsag ueteigee yav tsav niitsvel dogi bolov uu. Tanii helsen “Standart bus baidlaas standart bus argaar garah”-iig “zorilgo ni argaa zovtgodog” gej duitsuulen oilgoloo. Tand amjilt husii. Hundetgesen Javkhlan. Ganaa bagshaa munhag ard tumen gej baidaggui gee biz dee? ene unen uu?
Нэг л юм ойлгож байна. Эдийн засаг, нийгмийн байгууллалын өөрчлөлтөөс илүү “оюун санаа”-ны өөрчлөлт чухал байна. Энэ л нөгөө хоёрын хөгжилд суурь болж өгнө. Энэ өөрчлөлт хувь хүнтэй илүү хамаатай, хувь хүнээ нэг автомат машины эрэг шураг мэт ойлгож, үл тоомсорлож байж “хөгжил, дэвшил” яриад хэрэггүй. Социализмын алдаануудын нэг алдаа энэ байсан юм болов уу. “Оюун санаа” -ны дор -хүний ертөнцийг үзэх үзэл, ёс суртахууны хэм хэмжээ, бага наснаас суусан хувь хүний хүмүүжил- зэргийг авч үзэж байна.
Одоогийн байдлаар энэ үүргийг үүрэх ёстой байгууллагууд гүйцэтгэж чадахгүй, цаашлаад бүрэн дампуурчихаад байна. Гэхдээ л монгол хүнийхээ өргөн уудам сэтгэлгээнд найдаж, итгэж явна. Өөрчлөлт энэ удаа дээрээс бус доороос бас бус, дундаас эхлэх болов уу.
Sain sain. Tanii niitleliig bainga unshij bgaa shu. Mongoliin talaarhi medeelliin heregtseeg baabar, ta 2 hangaj baina da. Busad n ch hereg algaa.(Haayahan chanartai medeelel hurgedeg tsuun hediig oruulaagui shu)
Zarim sonin n buur mungu neheed baih yum aa. Uneheer munguu tuluud unshval bas l bishee…
Niigemd shinjleh uhaan uneguidej, mass n oyunii hoosrold orj baihad, setguulchid n arga ch gui biz de. za ene ch yahav…X-huvilbariin talaar setgegdelee huvaaltsay gej bodloo.
Hugjliin turleg bol yalt ch gui deereesee yavagdana.
Medleg bolovsrol undurtei, sain humuusiin bag burdeh heregtei.
Niigmiin hugjliin chig handlagiig nam todorhoiloh bolohoor, edgeer humuusiin bag olond huleen zuvshuurugdsun nam-d huch turen garch ireh heregtei.
Yamar nam baival deer ve?
Ardchilsan nam bol undsendee anti-MAHN uzeltnuudiin setgel zuin heregtseen deer orshij baigaa bolohoos bish, ter nam organization gedeg utgaaraa ajilllaj chaddaggui gej helehed hol zuruhgui baih. Odoogiin leaderuudiinh n uls turiin career duusahaas naash ter namd butstsiin tom uurchlult garahgui.
Tegeheer bolomjit huvilbar MAHN bolj taarch baina.
Medeej Irgenii zorig, Nogoon nam zereg jijig namuud baigaa ch edgeer namuud usuj tomortol, ih ch hugatsaa ih ch mungu oroh bolov uu.
Yalsan namiin leader n yurunhii said boloh bolohoor, devshiltet uzeltnuud maani MAHN-iinhaa oroi ru davshaad baina da.
Bas neg zuil baigaa n, zasgiin gazaraa burduulehed n yurunhii saidiin shiidvert gadnii yamar negen nuluu orohgui baihad n huuliin bolon, yos surtahuunii nuhtsuliig burduulj uguh heregtei.
Za ingej garj irsen bag l Mongoliig zuv zug ruu n chigluuleh baihdaa…
Sain humuusiin negdel tuilaas chuhal bolon uursdiiguu namdaa bolon niigemdee sain surtalchilsnaar hugatsaa hemnene. Ingesen tsagt mass ednii tuluu sanalaa uguh n gartsaagui.
Gadaadad undur bolovsrol ezemshsen, niigmee gesen setgeltei, ger bul, ajil amidralaa bolomjiin hemjeend tuvhnuulsen, orchin ueiin seheetnuud negdej, eh orniihoo tuluu 2gui setgeleer huchin zutgeh tsag ircheed baigaa yum shig sanagdaj baina daa.
Утгагүй сонгуульд хэн ч оролцохгүй байвал таарна. Мөрийн хөтөлбөр гэдэг билүү үзэл бодлын ялгаан дээр соёлт орнуудад өрсөлдөгчид боловсон мэтгэлцдэг биз дээ. Санал бодлоо уралдуулах тодорхой ажил, үзэл бодол байхгүй болоод л гүтгэлэг хов живээр хэвлэл мэдээлэл дүүрч хүн бүрийг залхааж байгаа бус уу? Эсвэл зориуд бүгдийг ийм тэнэг маргаан гүтгэлгээр дүйрүүлж мангартуулж байгаад дээш цоройж төрийн тогооноос цадахаа мэдэхгүй сордог юм уу?
Энэ хоёр Э хэн нь гараад системийн өөрчлөлт хийгээгүй цагт, ер нь ямар ч суут хүн гараад гэнт сайхан болохгүй шд, масс нь мэдээлэл хүлээж авч дүгнэдэг өөрийн үзэл бодолтой болоогүй цагт өргөс авсан шиг нийгмийн харьцаа, хүмүүсийн сэтгэлгээ өөрчлөгдөхгүй.
Ерөөсөө л одоогийн байгаа энэ парламентаа өөрчилж 2 шаттай болговол дээрдэх юм шиг санагддагийн. Одоо байгаа 76-аан нөхдүүд бол ард түмэнд ойлгомжтой, амидралд нийцтэй хуули зохиож, засгийн газрыг бүрдүүлж сайдуудыг томилох үүрэгтэй шиг, гэвч ард түмэнд биш өөрсдийн бизнэсийн бүлэглэлд зориулж хуули хийж, цөөн хэдэн олигархи бүлэглэлийн бизнесийг дэмжих зорилгоор засгын газрын сайдуудыг батлаж байх шив дээ. Тиймээс 76-аан эрх мэдэлтнүүдийн дураараа дургидагыг л багасгах хэрэгтэй юм шиг.
За тэгээд Ерөнхийлөгчийн эрхийг жинхэнэ утгаар ни билэгдлийн байх хуулийг гаргахгүй бол янз бүрийн хориг тавих нэртэйгээр маш их холион бантан хутгаж байна шүү.
Х- төлөвлөгөө ни эх орон, үр хүүхдүүдийнхээ ирээдүйн сайн сайхан, эрх чөлөө, эрүүл орчны төлөө санаа тавиж зүтгэдэг хэн бүхний маш сайн зохион байгуулалттай бүх нийтийг хамарсан тэмцэл байх болов уу гэж тааж байна.
Х хувилбар бол ойлгомжтой, ердөө л хувьсгал. Коммунизмын систем задран унахад төр, улсын механизмыг хөдөлгөх өөр хүч хар аяндаа шаардагдаж, бүхий л пост коммунист болон соц орнууд хувьсгал хийсэн. Хийх хийдээ бүр шинэ мотор тавьж механизмаа ажлуулсан. Харин манайх болон Оросын бүрэлдэхүүнд байсан улс, орнууд аль хэдийн цохьчихсон мотооронд болсон, болоогүй хуучин сэлбэгүүдийг хүчээр тааруулан, монголчилж засаад зүтгүүлсээр байгаа. Ийм хөдөлгүүр байсхийгээд л зогсоно, жолооч нь байсхийгээл ухна. Харин машин суугаа зорчигчид байсхийгээ л уурлаж, ундууцна. Хүрэх газар хол учраас зорчигчдын тасалбар үнэтэй. Тэгээд л жолооны үнэмлэх дөнгөж өвөртөлсөн, бараг машин барьж үзээчгүй юмнууд би жолоодъе гээд л дайраад байна. Тэгээд байсхийгээд л жолоочоо солино. Энэ хэвээрээ байвал зорьсон газартаа бид хэзээ ч хүрэхгүй. Одоо энэ эвдэрхий төрийн сэгийг хогийн цэг руу чулуудаж, хурд, хүч ихтэй цоо шинэ машин авч унах цаг болсоон. Харин Х хувилбарыг хэрхэн гарз, хохирол, эрсдэл, аюулгүйгээр хийх вэ гэдэгт л ухаанаа уралдуулцгаая.
X-T HYREH HANGALTTAI BOLOVSON HYCHIN BAIGAA BOLOV UU?
Sain baina uu.Tanii niitleliig huleej baigaad unshlaa.
iim hetsuu hund baidlaas garahiin tuld songuulid yamarch gesen l hun bur oroltsoj sanalaa Elbegdorjid ni ugsun ni l deer baih daa.Tehgui bol bid 1 hun ch gesen l ene baidliig uurchilie gej zutgehgui bol tegeed hen bidend uurchilj uguh bilee dee.Tegeed ch ur huuhdee avaad nutagtaa ochij saihan amidarmaar l baina.Ur huuhduud maani end udsan endee shigdeed bi ene hoorond irj yavsaar uidaj l baina.
Za tegeed nodnin ochood ter songuuliin baidliig harj baihad ch zavaan bolson baina lee shuu.
Bi tanid barimt bolj uldeg geed neg zuil yag uuruu batalj medsen zuilee bichij yavuulmaar baina,bi ug ni uyngaa baataraa 2-g ch ,baasan g ch taninaa.Tehdee taniig sudalj shinjildeg bolohoor nemer boloh bol uu l gej tuunees eniig odoo toohoo bolison yum baina lee.Nada bol ene ih aimaar bohir,tegeed gemt hereg sanagdsan.ta
ingeed bicheed yavuulj bolnoo gevel bi bolson yavdliig negd negengui bicheed ugmuur bainaa.
Ерөнхийлөгчийн сонгуульд нэр дэвшсэн энэ 2 хүн бол улс орон, ард түмний төлөө юу ч хийхгүй гэдэг нь ойлгомжтой шүү дээ.Сонгуульд санал өгөх нь өөрсдийгөө доромжилж,луйварчдыг хүлээн зөвшөөрч буй хэрэг.Н.Энхбаяр Ц.Элбэгдорж хоюул засгийн газрын тэргүүн байсан.Тэд Монголын төлөө сайн юм хийгээгүй.Хийх ч үгүй.Эдгээр луйварчдыг нэр дэвшүүлж байгаа хүмүүсийг ойлгохгүй байна.Бүүр зөв зам бол сонгуулийг наана нь зогсоох явдал юм.
X-huvilbariig tegtlee nuser project gej bodoh hereggui l baih gej bodoj baina. Ene bol yurduu ehleliin tseg-t hureh arga zam baigaa bolov uu. Uuruur helbel niigem hugjliin zuv golidrold oroh tseg baina.
Niigmiig zuv zamaar n hugjuulj ehlehed, tegtlee aihavtar undur bolovson huchin shaardagdahgui l bolov uu.
Yurunhiiduu togoonii yoroold tunaad baij baih yostoi hog shaarnuud n deeree huvj garch irj, urvuu proportional-d oruulchaad baigaa bolohoos bish tegtlee sampircan yum bol gaigui l baigaa bolov uu.
Tiim bohir orchind eruuleer setgej, eruuleer ajillaj amidrah argagui bolchood, niigmiig avch yavah yostoi jinhene leader-uud n arai tsevreer uur talbar deer ajillaj amidarch baigaa baih daa…
Судлаач ах таны энэ сэдэв бол яах аргагүй хөндөх бичих ёстой сэдэв мөн. Харин та тун ч авцалдаагүй ойлгомж муутай бичсэн байна.4дэх зам бол тэмцэл гэдэг нь ойлгомжтой.Гэхдээ хэрхэн яаж хэний эсрэг,ямар тэмцэл хийх вэ? …………….Ард нийтээрээ өөрсдийнхөө төлөө цаашлаад улс орон,үр хүүхдүүдийнхээ ирээдүй сайн сайхны төлөө тэмцэх ёстой.Бүгдээрээ нийлээд үерийн ус мэт муу муухай бүгдийг урсган арилгацгаая.
Цоо шинэ зам бол ард түмэн бослого гаргаж бүх юмыг орвонгоор нь эргүүлж өөрчлөх явдал. Гэвч энэ бүтэхгүй байх. 7 сарын 1-ний үйл явдлаас харахад ард түмэн “аймхай” болжээ. Сэтгэл зүй,мэдлэг боловсролын хувьд ямар ч бэлтгэл алга. Алуулсан болон олноороо шоронд орсон хүмүүсийнхээ төлөө дахиж гудманд гарахгүй байгаа “хулчгарууд” хувьсгал хийнэ гэж гонжийнжоо.
Хувьсгалыг заавал гудамжны бослогоор биш сэтгэл зүйн бослогоор хийж болно гэж бодож байна. Өнөөдрийн айдас, маргаашийн эмгэнэл болно гэдгийг олон нийтэд байнга сануулж, эрүүлээр сэтгэхэд нь байнгын дэмжлэг, нөлөөлөл болох. Х-хувилбар биелэлээ олоход улс төрөөр тоглож чаддаг туршлагатай боловсон хүчины зайлшгүй шаардлага байхгуй. Мөнгө олдог бүхий л арга хэрэгсэлийг нь төрийн институцийн гадна гарггачихвал, нөхөд хүссэн хүсээгүй дүрмээрээ тоглоно.
neg udaa jagsaj baisan tegehed ardchilal ylsan um hiih estoi umaa hiisen gej l boddog. minii bolobsrol ondor bish bolohoor end bichsen umiig ter bolgon saitar oilgodogguigee nuuhgui. odoo bas jagsah ch umuu neg tiimerhuu um hiihgui bol bolohgui boljee gej boddog bolood bnaa. getel neg bol buuduulah neg bol hulhiduulah shinjtei. heniig demjih be haana ochih be? tusalna uu!
Sain uu Ganaa ahaa unshlaa ihiig ch bodoj baina. tiimee oorchlolt tesrelt boloh ny garzaagui gej bodoj bainaa.Gehdee ues hatiig huleeh shaardlaga baina gej uu? Nogoo baagiinuud hoorondoo il dalduur temzeldej baigaad bas l huibaldah zamdaa orno shuu dee zavaan balliar yumand hutgaldaagui eruul saruul uhaanaar hardag zaluus ene aalznii tornii gadna baidliig tesen yadan harj suuna daa
Өөрийн бодол өөртөө зөв гэдэг. Энэ олон “ухаарал олж буй” уншигчид цааш нь учрийг нь олж, ургуулж бодож байгаасай л гэж хүсч байна. Уншсан дороо сэтгэл нь хөдөлж сэтгэгдэл бичээд л, эргэж хараад мартчихаад байвал…эсвэл бясалгаж, бодолгүйгээр тархиндаа хуулаад байвал насаараа сонсож “ухаарсан” улстөрчид, бурхан багшийн сургаалаас чинь ялгаа юун…Насаараа нервээ барж, амьдралаа зольсон энэ хүмүүсийн хөдөлмөр, төрийн минь заяа гэж өргөсөн эмээгийн минь сүүнээс илүү гарахгүй буйзаа
Эрхэм Тамир аа. Би Таны эмээг хүндэтгэж байна. Энд би хүмүүсийн хувийн амьдралыг огт яриагүй, харин нийгмийн амьдрал, улс төрийн хүрээг ярьж байна. Эдгээрийг “холихдоо” хүрвэл Та ч гэсэн энэ адгийн “төрдөө” сүү өргөх “хөдөлмөр” хийгээд байж болно шүү дээ. Би л лав Таныг боль гэхгүйдэг. Харин үндсэн сэдвээс холдуулах сэтгэл зүйн энэ арга чинь дэндүү их хоцрогдсон байна даа.
Тэр нэг Элбэгдоржийн Солонгост хийсэн уулзалтын видео гараал, нөгөөдүүл чинь хоёр талд гарч байгаал алалцаж өгч байнөө. Сонгууль болсон биш өдөр, шөнөгүй тархи хүчиндээд салахгуй юм аа. Ядаж байхад Путин ирээд, өөрсдөө хямралаа яах уу гэж байж нарт тусалья, зээл өгье, яаа, том ах гэсэндээ үнэн лайтай загнаал. Яс юман дээр юу, юу гэж загнаж байгаад явсан бол доо. “Чё дурака валяете, сопляки безмозглые. Убрать коротышку слабо?” гээл авч өгсөн байхөө. Энэ сонгууль ер нь юу л болох бол. Засс, яршиг… чулуугаа л бэлдэх минь…
Putin gesnees, tsaadah chini japan-d irj mungu guigaa l yavsan sht. Goy holion bantan bolgoj baigaa daa. Bayriig ug n gaigui baih bolov uu geed, haraad baisan chini bas Orosuudtai nuhtsuud baih yum aa. laitai yum aa…
Japanchuudtai 200 yanziin hamtiin ajillagaa hiine gee l uchirgui gariin useg zuraltsaa l tenegteed baisan. Tegsen yurunnhii said n hoid aral deerhi gazriin margaanii shiidsenii daraa yanz buriin asuudal yariltsana geed halgaahgui baisan.
Mongol, Orosiin diplomat baidal neg iimerhuu ungu aystai undur hugjiltei haragdaj baina daa. End tend ochij, ichehgui mungu guih yum aa.
Manaihan shiren nuurlee l guilgachin tsaraildag baih daa.
Mongolchuud Orosiin togloom boloh baih daa. Amerikaas ireh tumur zam sergeeh zoriulalttai tuslamjiin mungunuus tatgalzsan. Odoo yakuninaas chingeleg avaad baina gesen…
200n hamtiin ajillagaa… geed news-nh n hutlugch shoolood baisan. Sonin yum shuu. yu bodoj ochihooroo tiim duraaraa buh tal deer hamtarch ajillana gej boddog bainaa. Yadaj uuriinhuu orond huuliin bolon biznesiin taatai orchin uneheer baina uu gee l bodoh heregtei sht. Dotroo asuudlaa tsegtselcheed yavmaar yum daa.
Manaihan ch yalgaagui dee. End tend buun zardal bolgoj ochood Bolovsrol, Eruul mend, Ded butets… gee l mun ch ih yuman deer hamtarch ajillaj, Eh ornoo mun ch saihan hugjuultsgeej baina daa.
Orosod uurt n mungu asar ih heregtei baigaa daa. Ter Ohta center gedeg nuser tom tsogtsolboriinh n barilgiin ajil zogsood, zugeer mashinii zogsool bolcon baina gesen.
Uursduu hooson baigaa ulsuud manaihaas nileen yum harj baigaa daa…
Za tegeed azgui huvi zayatai bid hed n, nuguu yurunhii avilgach + 76-n uhnaa haraa l uls ornoo uruudan doroitohii n haraa l suuj baihaas…
Yunii umnu Ganhyag sudlaachid bayarlalaa. Tanii niitleliig shimten unshih durtai. Barag comment bolgond hariulj bgaag tani medeed, setgegdel bichiheer shiidlee.
X -scenario: Medeej tanii sanaa bol systemiin uurchlultiig yaaj hiih ve? gesen idea baih shig bna. Tantai sanal neg bna. Gehdee minii huvid daraah huvilbariig sanal bolgoh bna.
Negd bid huvisgali mayagiin uurchlult hiih shaardlagagui. Odoo negent erh medeliig atgaj bgaa “ologarhi” byuy tanii heldgeer “holimog” bulegiig shahaj, tsever buyu ouyn sanaanii huvid shine uye garch ireh heregtei bna. Uund zaluu uye (35 ba tuunees doosh nasniihniig hamruulav)-iin idevhitei oroltsoo mash chuhal. Tedend, buh niited, bolovsrol olgoh, ajil hiij tsalingaaraa amidrah bololtsoog bii bolgoh heregtei.
Neg haramsmaar zuil ni Mongold hiirhsen zaluuchuud ih olon bna.
Ulsiin hurungu zavshih, avilgal avah, alban tushaalaa urvuulan ashiglaj bgaad bid ih durguitsej bgaa. ene ni zuv gej bodoj bna. Harin zuvhun uunees bolood bidnii hugjih buh bololtsoo “haagdsan” gej boldoj, itgemeergui bna. Ter ulsaas bid hichneen sain zuil huseed nemergui. Tegeheer zaluu hun burt Tanii ireedui Tanii gart bna gedgiig oilguulj, uursduu surch bolovsroh, ajil biznes erhleh, mungu shudargaar oloh sanal sanaachlaguudiig surtalchlah yumsan.
Mun bidend niiteeree huleen zuvshuurdeg unet zuils, baharhal gej bna uu? zarchim Unuugiin ulsiig terguulj bgaa erhemuudees bi lav tiim zuil harahgui bna.
Tegeheer Ter ni jiriin irgen huvi hunees avahuulaad, turiin terguunii ug, uildel, amidrald murdugduh tiim unet zuils, yos surtahuunii hem hemjeeg bii bolgomoor bna. Medeej uuniig huuli, zarligaar hiihgui.
Үнэхээр уур хүрч байна,ийм мунхаг харанхуй байгаадаа. Энхбаяр гэдэг бирдийг сонгох гээд гүйж байгаа залуусыг тангадын хараал хүрчихсэн гэж хэлэхээс өөр үг алга. Тангадын хараал гэдэг Өөрөө бүү мэд,мэдсэний үгэнд бүү ор гэдэг хараал байсан гэж хөгшчүүл хэлдэгсэн. Үнэхээр л монголчууд ийм хараал хүртсэн бололтой. Элбэгдорж ч ялгаагүй худлаа ярихаас хэтрэхгүй аргаа барсан зарим нь Элбэгдоржийг сонгохоос гэж бодож байгаа бололтой. Энэ 2 бол нэг тэргэний 2 дугуй шүү дээ. Монголчууд нойрноосоо сэрэх цаг болсон шиг байна.
Australiad nuhur-d handahad:
Ter zaluu ued hen bolovsrol olgoj, hen ajil hiij tsalingaaraa amidrah bolomj uguh ve?
Tegeed ted nar n bolovsroltoi, ajiltai bolchood oligarhia shahah uu?
ugui ee, ene elbegee yaavaa, ihl gantsaardaj yavaa bolovuu? ugui ee yaahav gants negen gazraar orosn boloodl,.. hetsuuch yum daa, medeltei medelguigee medehgui bh??? huleeh gej erni yu yum bol, yugch huleeged bgaagaa medrehgui mederheergui bolchood ban mani chini